خاک بستر مناسبی برای رشد و انتقال ریزجانداران مختلف است. اخیرا انتقال ریزجانداران بیماری زا در خاک و تاثیر خاک بر میزان جذب و انتقال آنها به دلیل احتمال آلودگی آبهای سطحی و زیرزمینی و بیماری های ناشی از آنها، مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. خاکهای مناطق خشک و نیمه خشک از جمله ایران به خاطر داشتن مقادیر بالای کانی های کربناته و سولفاته به وی‍ژه آهک و گچ می توانند در جذب و پالایش باکتری های مختلف نقش داشته باشند. در این پژوهش اثر مقادیر مختلف دو نمک کربنات کلسیم و سولفات کلسیم بر جذب و پالایش باکتری سودوموناس فلورسنس در ستون های شنی در شرایط رطوبتی غیراشباع بررسی شد. تیمارهای آزمایشی شامل چهار سطح 0، 5، 10 و 20 درصد نمک کربنات کلسیم و سه سطح 0، 5 و 10 درصد سولفات کلسیم در ترکیب با شن بودند. آزمایش ها در سه تکرار انجام شد و طرح آماری به کار رفته کاملا تصادفی در قالب فاکتوریل بود. مخلوط های موردنظر به طور یکنواخت در ستون های پیرکس به طول 20 سانتی متر و قطر 7 سانتی متر ریخته شد و شرایط ماندگار غیراشباع روی آنها اعمال گردید. سوسپانسیونی با غلظت 106 باکتری در سانتی مترمکعب روی ستون ها اعمال شد و تا حجم آب خروجی 5 برابر حجم آب منفذی (PV) ستون ها آبشویی ادامه یافت. بلافاصله پس از اتمام آبشویی، میزان باکتری باقی مانده در لایه های 5- 0، 10-5، 15-10 و 20-15 سانتی متری اندازه گیری شد. نتایج نشان داد اثر تیمارهای کربنات و سولفات کلسیم بر میزان پالایش باکتری درلایه های 5-0، 10-5 و 15-10 سانتی متری ستون ها در سطح آماری 1 درصد و در لایه 20-15 سانتی متری در سطح 5 درصد، معنی دار شد. همچنین اثر متقابل تیمارهای کربنات کلسیم×سولفات کلسیم بر میزان پالایش فیزیکی سطح 1 درصد، معنی دار بود. نیمرخ غلظت باکتری باقی مانده و ضریب پالایش، به خوبی کاهش میزان پالایش باکتری با عمق را نشان داد؛ به طوری که ضریب پالایش تیمارهای کربنات کلسیم و کربنات کلسیم×سولفات کلسیم در سطح 1 درصد معنی دار بود. پالایش فیزیکی، اعوجاج منافذ و کاهش سرعت ظاهری آب منفذی در تیمارهای کربنات کلسیم و سولفات کلسیم را می توان از عوامل مهم در پالایش باکتری در شرایط رطوبتی غیراشباع در تمام لایه ها ذکر کرد. بنابراین می توان گفت وجود نمکهای کربنات کلسیم و سولفات کلسیم در خاک می تواند عامل مهمی در پالایش باکتری و در نتیجه کاهش آلودگی منابع آبی باشد.

مقدمه: استئوپروز یک بیماری تهدید کننده حیات است و از مهم ترین عوامل موثر در ایجاد این بیماری ذخایر کلسیمی ناکافی استخوانی در سنین میانسالی و بالاتر است که به علت فقدان کلسیم کافی در رژیم غذایی در طول دوران زندگی به ویژه در سنین بلوغ و رشد است. بر این اساس امروزه، استفاده از نمک های کلسیمی در قالب مکمل های دارویی و غذاهای غنی شده با کلسیم به عنوان راهکار مقابله با این بیماری به ویژه در خانم ها توصیه می گردد. هدف از این مطالعه بررسی میزان جذب کلسیم از کربنات کلسیم در مقایسه با استات کلسیم بود.مواد و روش ها: طی یک کارآزمایی بالینی، 20 داوطلب مونث در محدوده سنی 25-21 سال با داشتن معیارهای ورود به مطالعه، بررسی شدند. در روز مطالعه ابتدا اولین نمونه ادرار صبحگاهی ناشتای افراد مورد مطالعه جمع آوری شد. 2 ساعت پس از مصرف یک وعده غذایی یکسان، قرص جوشان کربنات کلسیم به صورت محلول در آب به افراد داده شد و نمونه های ادراری در طول 4 ساعت پس از مصرف دارو جمع آوری شد. پس از یک دوره 10 روزه، همین آزمایش دوباره با محلول استات کلسیم تکرار شد. یافته ها با استفاده از آزمون آماری تی جفتی مورد مقایسه شدند.یافته ها: میانگین افزایش کلسیم ادرار به دنبال مصرف کربنات کلسیم 6.1±38.55 میلی گرم و به دنبال مصرف استات کلسیم 6.14±36.33 میلی گرم بود که تفاوت آماری معنی داری بین آن ها وجود نداشت.نتیجه گیری: با در نظر گرفتن مزایای استات کلسیم به عنوان نمک کلسیمی محلول در آب در مقایسه با کربنات کلسیم و با توجه به یافته های حاصل از این مطالعه، به نظر می رسد بتوان از استات کلسیم به عنوان دارویی مناسب در درمان یا پیشگیری از بیماری استئوپروز بهره جست. علاوه بر این، می توان از این نمک برای غنی سازی فرآورده های غذایی به ویژه فرآورده های مایع استفاده نمود.

سیلیکون در گیاه برنج بر بسیاری از صفات رشد از جمله عملکرد آن تاثیرگذار است. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر تیمار سیلیکون بر میزان رشد، تجمع و مسیرهای جذب برخی عناصر ضروری در گیاه برنج رقم فجر انجام گرفت. کشت گیاه برنج در محیط آب کشت و با محلول غذایی یوشیدا در اتاقک رشد تحت کنترل انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل دو غلظت صفر و 1.5 میلی مولار سیلیکات سدیم بود که به محلول غذایی گیاه اضافه شد. بعد از گذشت 12 روز از تیمار سیلیکات سدیم، صفات رشد از جمله وزن تر و خشک بخش هوایی، رشد نسبی، نسبت وزنی بخش هوایی به ریشه و محتوای آب نسبی گیاه در مقایسه با گیاهان بدون تیمار سیلیکات سدیم افزایش یافت، برعکس تیمار سیلیکات سدیم سبب کاهش معنی دار تعرق شد. همچنین در گیاهان برنج تیمار شده با سیلیکات سدیم تجمع و جذب سیلیکون، آهن و پتاسیم افزایش و تجمع و جذب عناصر کلسیم و منیزیم کاهش معنی داری نشان داد. فنل های محلول در گیاهان تیمار شده با سیلیکات سدیم در ریشه و بخش هوایی کاهش معنی داری داشت، در حالی که لیگنین در ریشه افزایش و در بخش هوایی کاهش یافت که احتمال دارد با ایجاد سد در جذب عناصر از مسیر خارج سلولی ارتباط داشته باشد. اندازه گیری جذب عناصر با کاهش آن در محلول غذایی در تیمارهای مختلف شامل دی نیتروفنل، سیانید سدیم، سرمای محیط ریشه و اشباع فضای اطراف بخش هوایی گیاه با رطوبت نشان داد که سیلیکون احتمالا از طریق رسوب در دیواره سلولی و فضای آوندی جذب کلسیم از مسیر آپوپلاستی را محدود کرده و از طرف دیگر با بهبود کارکرد غشا جذب آهن را از مسیر سیم پلاستی افزایش داده است.

یکی از مشکلات پرورش ژربرا به ویژه در فصل زمستان کاهش کیفییت گل پس از برداشت است. در این پژوهش اثر چهار غلظت هومیک اسید (0، 100، 500 و 1000 میلی گرم در لیتر) در محلول غذایی بر ویژگی های مورفولوژیک و فیزیولوژیک ژربرا رقم «مالیبو» بررسی گردید. کاربرد هومیک اسید (500 و 1000 میلی گرم در لیتر) تجمع کلسیم را در برگ و ساقه گل افزایش داد که منجر به افزایش عمر پس از برداشت و کاهش ناهنجاری خمش گردن نسبت به شاهد داشت به نحوی که عمر پس از برداشت در تیمار 1000 میلی گرم در لیتر تا 66/3 روز افزایش یافت. همچنین کاربرد هومیک اسید توانست پایداری غشای یاخته ای را افزایش دهد و به دنبال آن درصد نشت یونی و آنتوسیانین از گلبرگ ها به صورت معنی داری کاهش یافت. میزان پرولین در محل خمش تحت تاثیر نوع تیمار قرار نگرفت. اثر مثبت هومیک اسید می تواند به دلیل اثر مستقیم شبه هورمونی آن و یا اثر غیر مستقیم آن در افزایش جذب کلسیم باشد که به افزایش مقاومت مکانیکی دیواره یاخته ای، ثبات بیشتر غشای یاخته ای و تداخل احتمالی در تولید اتیلن انجامیده است.

بور (B) یکی از عناصر ضروری برای رشد گیاهان است. بور موجود در محلول خاک و بور جذب سطحی شده منابع کوتاه و درازمدت تامین بور برای گیاهان هستند. بور جذب سطحی شده در خاک عاملی است که غلظت تعادلی و در نتیجه سمیت و یا کمبود بور در خاک را کنترل می کند. با توجه به اهمیت فرآیندهای جذب سطحی و رهاسازی در رفتار بور در خاک، همدماهای جذب سطحی آن در پنج نمونه خاک با مقادیر متفاوت کربنات کلسیم معادل (0 تا 85 درصد) اندازه گیری گردید. داده های آزمایشی با معادله های خطی و غیرخطی لانگمویر، فروندلیچ، توث و لانگمویر - فروندلیچ توصیف گردید. تفسیر نتایج نشان داد که معادله لانگمویر بهترین معادله برای توصیف داده ها است. داده های آزمایشی و پیش بینی معادله لانگمویر نشان داد که جذب سطحی بور در خاک در مقایسه با سایر اکسی آنیون ها به طور نسبی ضعیف است. حداکثر جذب سطحی (Gmax) بور در نمونه های خاک 1 تا 3 میکرومول بر گرم خاک محاسبه گردید. بررسی رابطه بین حداکثر جذب سطحی بور با خصوصیات خاک نشان داد که میزان جذب تابع ساده ای از خصوصیات خاک نیست، بلکه میزان آن برایندی از اثر خصوصیات مختلف خاک نظیر pH، بافت، میزان کربنات ها و اکسیدها است. در بین خصوصیات خاک، میزان آهک فعال رابطه مستقیمی با میزان جذب بور نشان داد. حذف کربنات کلسیم از یکی از نمونه های خاک (با 18 درصد کربنات کلسیم معادل و pH 7.4) و اندازه گیری مجدد همدمای جذب سطحی بور در آن نشان داد که با حذف آهک خاک، حداکثر جذب سطحی بور 35 درصد کاهش می یابد. همچنین بررسی اثر سه سطح قدرت یونی 0.01، 0.1، و 0.5 مولار کلرید سدیم بر جذب سطحی بور در یکی از نمونه های خاک نشان داد که حداکثر جذب سطحی بور با افزایش قدرت یونی از 0.01 به 0.1 و 0.5 مولار به ترتیب حدود %24 و %71 افزایش می یابد. اثر قدرت یونی بر فرآیند جذب سطحی بور احتمالا ناشی از افزایش بارهای سطحی وابسته به pH کانی ها و کاهش ضخامت لایه دوگانه الکتریکی می باشد.

برای مکان یابی QTL های کنترل کننده تجمع ماکروالمنت کلسیم (Ca) در جو زراعی، تعداد 148 دابل- هاپلوئید (DH) برای صفات غلظت و محتوای کلسیم در اندام هوایی در مرحله خوشه دهی در آزمایش گلدانی در قالب طرح پایه کاملا تصادفی با سه تکرار مطالعه شدند. جمعیت دابل هاپلوئید حاصل تلاقی بین Clipper (با کارایی پایین تجمع کلسیم) و Sahara3771 (با کارایی بالای تجمع کلسیم) بود. در این تحقیق 30نشانگر جدید ISSR به 466 جایگاه قبلی روی نقشه پیوستگی جمعیت اضافه شد. نشانگرها در مجموع 1460 سانتی مورگان از ژنوم جو را پوشش دادند و متوسط فاصله دو نشانگر مجاور سه سانتی-مورگان بود. تجزیه QTL منجر به شناسایی پنج و دو عدد QTL به ترتیب برای صفات غلظت و محتوای کلسیم بوته شد که این QTL ها توانستند به ترتیب 75 و 23 درصد از کل تنوع فنوتیپی را تبیین کنند. QTL واقع بر کروموزوم 2 H با 52 درصد موثرترین (دارای بزرگ ترین اثر) QTL برای غلظت کلسیم بوته بود. شناسایی QTL های بزرگ اثر در غلظت و محتوای کلسیم بوته، سودمندی استفاده از مارکر-های مولکولی در نقشه یابی ژنی برای کارایی کلسیم را نشان می دهد که از این پتانسیل می توان برای انتخاب به کمک نشانگر در آینده ای نزدیک در برنامه های اصلاح برای کارایی کلسیم در جو استفاده کرد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.